Gümüşhane’de ‘Rus İşgali’ ve nefes kesen esaretten kurtuluş öyküsü!

09 Şubat 2021 Salı 15:44

Çocuk yaşta eli silah tutar denilerek Gümüşhane’nin işgalinde Rusların 14 yaşında dedem Şükrü Şenel, Tayfur Dal ve Ferhat Tanış’ı esir almıştır. Rus işgali yüzünden köyler büyük ölçüde boşanmıştır. O günlerde birçoğu köyünü terk etmeyen yaşlı hasta çok fakir aileler kaldı. Kabaköy’ün imamının ...

Gümüşhane'de ‘Rus İşgali' ve nefes kesen esaretten kurtuluş öyküsü!

   Çocuk yaşta eli silah tutar denilerek Gümüşhane’nin işgalinde Rusların 14 yaşında dedem Şükrü Şenel, Tayfur Dal ve Ferhat Tanış’ı esir almıştır. Rus işgali yüzünden köyler büyük ölçüde boşanmıştır.
   O günlerde birçoğu köyünü terk etmeyen yaşlı hasta çok fakir aileler kaldı. Kabaköy’ün imamının “Çocuktur götürmeyin” ısrarına rağmen Rus komutan, “Ellerine küçük birer silah ver etrafa kök söktürürler” diyerek üç çocuğu esir aldı. Yıllarca bu üç çocuk, Rusların esir kamplarında tutuldu. Erzurum’da özellikle çok ilginç esir kampı hatıralarını bizzat dedemden dinledim.
   Erzurum’da genişçe bir samanlığa tıka basa esir doldurulmuş, esirler içinde dedem gibi çocuk yaşta çok esir varmış, esir kampının olduğu o mahallede kayın pederi ile Erzurumlu gelin oturuyor.
   Kocası Osmanlı’nın savaştığı cephelerde uzun yıllardır askermiş, kahraman dadaş gelin esirleri kurtarmayı gözüne kestirmiş, samanlığın tenha bir köşesinden duvarın taşlarını çıkarıp oradan her gün bir kaç tane esiri kaçırmaya başlamış, samanlıkta esir sayısı baştan göze batmamış, ilk günlerde Rus işgal birliği bu kaçışları fark etmemiş, akıllıca yürütülen kaçışlar sonucu son hamle belki hepsi kurtulacaktı.
   Bir gün yine duvar taşları yerinden çıkarılıp insanın geçebileceği delik oluşturulmuş ve sırayla Türk esirleri o delikten kaçıyordu. Esirlerden biri kaçarken diğer esirler bir bağırtı koparmış “Esir kaçıyor!” avaz avaz bağırınca kıyamet kopmuş, hemen nöbetçiler duruma el koymuşlar, araştırma başlamış kaçanlara kim yardım etmiş sonunda tespit edilmiş. Dadaş gelin ve kayın pederi Rus komutanlarının karşısına çıkarılmış,      Kayınpederi ifadesinde Haberim yok” demiş, sıra geline gelince dadaş gelin “Evet esirleri ben kaçırdım. Benim canım milletime esir kardeşlerime feda olsun her cezaya razıyım” diye itirafta bulunmuş.

   İNSAN KENDİ KARDEŞİNİ İHBAR EDER Mİ?

   Bu müthiş fedakarlık karşısında hayrete düşen Rus komutan bu sefer kaçışı haber veren esire dönmüş “Sende Müslüman bu bayanda insan kendi kardeşini ihbar eder mi?” diye sert çıkışmış ve şöyle devam etmiş: “Bu ailenin yemeğini her gün askeri birliğimiz karşılayacak” diyerek kendi askerine talimat vermiş ve o kahraman gelin ve kayınpederine günlerce yemek vermişler.
   Dedem ve üç arkadaş daha sonra yolunu bulup birlikte onlarda esir kampından kaçmış, Erzurum Ovası’ndan yaya olarak Ilıca-Aşkale güzergahından Kop Dağı’na yönelmişler. İşte en son gazi dedem Erzurum’daki esir kamplarından kaçarken Kop Dağı’nın Bayburt Maden tarafındaki Rus karakolunda tekrar esir alınır. Gece üç arkadaş karakoldan kaçmak ister ikisi kaçmayı başarır dedem tam kapıdan çıkmak üzereyken uyanan karakol görevlileri tarafından yakalanır.
   Kapıya kıstırılan küçük delikanlıya eziyet başlar. Karakol ayağa kalkar bol dayak işkence aralarında hangimiz öldürsün tartışması çıkar bağırtı gürültü sonunda bir Rus ayısı belki bir Ermeni, Taşnak militanının daha kan emici vampir olduğu kararına varılır ona görev verilir insafsız sağa sola volta atar söylenir, bol bol küfreder dedem. Küfürleri Rusçaya azda olsa vakıf olması nedeniyle her şeyi olup biteni anlar artık ölüm anı gelip çatmış.

   RUSÇA SELAM VEREREK KENDİNİ KAMUFLE EDER

   “Dışarı zifiri karanlık sabah ışıklar aydınlansın öyle kurşunlayalım” diyerek sabahı beklerler. O arada atların altını temizlemek için dedeme odun süpürge verir onu izler. O işi görürken Ermeni-Rus askeri sigara yakmak için cebinden tütünü çıkarır sigara sarar ateşi cebinde bulamayınca içerideki yatakhaneye dalar. Dedem bunu fırsat bilir hemen zırzayı kapatır, çiviyi takar kaçmaya başlar.
   Karanlık göz gözü görmüyor. Bir iki saat yürür sabah ışıklar kış günü soğuk etraf buz gibi kar tipi dondur. Erzurum yolundan Rus araçları geçiyor. Yıllardır kaldığı esir kamplarında Rusçayı çat pat öğrenmiş geçen araçlara Rusça selam verir kendini kamufle eder o arada Bayburt Madenden merkeze yük götüren ot arabacısı ile konuşur, İkna eder ve otun içine uzanır.
   Bayburt’a yaklaşınca kendini araçtan aşağı atar. Bayburt’ta akşam saatidir bekçiler onu dikkate almaz.Bayburtlu bir görmüş geçirmiş Türk anasına misafir olur teyze: “Yavrum sen korkarım esirden kaçtın” der.
   Dedem gerçeği itiraf eder karnını doyurur sabah ona bir güzergah tarif eder. Kitre üzerinden Çerçi hanları, Kılıçören, Akpınar, Söğütağıl ve Kabaköye varır. Köye geldiğinde henüz arkadaşı Tayfur Dal ve Sobranlı Ferhat Tanış daha köye gelmemişler onlar daha sonra gelir. Yaşayacak ömrü varmış tekrar asker olur. Sakarya Meydan Muharebesi’ne katılır. İzmir’e Yunan’ı kovalayan şerefli Türk askerlerinden biridir. Şarapnel parçası ile yaralanır 1976’da o parça ile gömülür.
   Tüm şehit ve gazilerimize Allah rahmet eylesin.

  • Sabri ŞENEL / 9.2.2021







Anahtar Kelimeler

Yorum Gönder

@name x

Toplam Yorum Sayısı 19

Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

B. Ali Evgiloğlu 2 hafta önce yorumlandı

kaleminize yüreğinize sağlık. geçmişte canını feda eden tüm atalarımızın mekânı cennet olsun.

0 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Ruhları şad mekanları cennet olur inşallah 2 hafta önce yorumlandı

ruhları şad mekanları cennet olur inşAllah bu vatanı bizlere bırakan kahraman ecdadımıza layık evlatlar olmak ümidiyle vatanimizı sonsuza dek savunacagiz inşAllah cok etkileyici yüreginize kaleminize saglik sabri şenel hocam

1 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Başkanım öncelikle ALLAH ın rahmeti bereketi sizin ve tüm inananların üzerine olsun. Öyle bir neslin öyle bir dedenin torunu olmakla yaşadıgınız haklı gurura saygı duymamak ortak olmamak mümkün degil. ALLAH tüm ahirete göç etmiş geçmişlerimize gani gani r 2 hafta önce yorumlandı

Başkanım öncelikle ALLAH ın rahmeti bereketi sizin ve tüm inananların üzerine olsun. Öyle bir neslin öyle bir dedenin torunu olmakla yaşadıgınız haklı gurura saygı duymamak ortak olmamak mümkün degil. ALLAH tüm ahirete göç etmiş geçmişlerimize gani gani rahmet eylesin mekanları cennet olsun. Başkanım dedin bu günlerinizi görebilmiş olsaydı inanın ki sizin gibi tek derdi VATAN olan bir torunu oldugu için çok gurur duyardı.önemli olan neye inandığın degil nasıl yaşadıgın dır inandığın gibi yaşamaz

1 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

DAYICIĞIM 2 hafta önce yorumlandı

öncelikle başta vatan toprağının en ufak parçasını vermeyen tüm şehit ve gazilerimizi rahmetle anarken siz değerli büyüğüm bir türk ün dünyaya bedel asil kani taşıyan bir şahsiyet olduğunu ömrü boyunca duyuran ve kendine şiar edinen kadirşinas dayiciğim, her platform da bizleri bu şekilde geçmişine sahip çık gi, geleceğin hep aydınlık olsun diye öğütlerinizin takdire şayan olduğunu bir kez daha bıkmadan usanmadan ve yorulmadan destekler iki cihanda da aziz olmanızı yüce rabbi̇mden ni̇yaz ederi̇m

1 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

mehmet güneş 2 hafta önce yorumlandı

Çok güzel bilgiler teşekkür ederim benim de Anne'min amcası askere gitmiş daha dönmemiş ismi Hasan sökmen'

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

mehmet güneş 2 hafta önce yorumlandı

Çok güzel bilgiler teşekkür ederim benim de Anne'min amcası askere gitmiş daha dönmemiş ismi Hasan sökmen'

0 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

İsmail Hakkı YILMAZ 2 hafta önce yorumlandı

Gümüşhane'nin Rus işgalinde kaldığı 1916-1917 yıllarında, benim dedem ve babaannem de yeni gençler olarak,o işgal yıllarını yaşa-çıkar. O yıllarda Torul'un Koryana Köyü'nde yaşayan dedem,nenem ve köylüler,Ruslar'dan çok anılar biriktirip bizlere anlattılar. Bu anılardan bir tanesini okuyucularımızla paylaşmak isterim. Koryana Köyü'nde bulunan Rus askerleri,genelde çocuklara iyi dav- ranırlarmış.Beyaz ekmek, şeker gibi gıda maddelerini çocuklara sık sık vererek, küçük ve büyük baş hayvan sahiplerini, evlerde yetişkin köy kızlarını ve gelinleri, silâh sahiplerini vb. sorguluyorlarmış. Tam da bu yıllarda, dedemin amcaoğullarından biri, Sarıkamış'ta askerlik görevinde bulunuyordu.Bir grup işgalci asker, hediyeler vere- rek, köyde "Türk askeri" eşleri olup olmadığını öğrenmeye çalışıyorlar- karmış. Dedemin amcasının oğlu-nun yeni evli olduğunu, kendisinin askerde olduğunu ve karısının da, köyün hangi mahallesinde oturduğunu öğrenmişler. Bu bilgi- leri onlara veren çocuklar da, bilgi verdiklerini, gelinin kaynanasına söylemişler. Kaynana,yanı dedemin amcasının karısı "Dedemin yengesi", kocasına durumu bildirerek, gelinlerini eski-püskü,kirli-paslı kıyafetlere bürümüşler. Gelinin yüz ve ellerine de kemre (sığır pisliği) ve toprak karışımı çamur sürerek, aynı köyün bir maşuka mahallesindeki babasının evine götürmüşler.Yolda Rus askerleri önlerine çıkmış ve bu genç kadını daha çok sorguya-kontrole almışlar. Askerlerden biri Tatar, biri Ermeni ve diğerleri de Rus imiş. Ermeni an asker, genç kadının el ve yüzüne dokunmak için harekette bulunurken,Tatar olan arkadaşları müdahale ederek, kadını daha önceden de gördüğünü,pislikten ve kokudan ka-dına yaklaşılmadığını ifade ile Rus askerlerini caydırıp kadını kurtardığını anlattılar. Bu millet, bu cefakâr millet, tarih var olduğu sürece, geçmişini eza,cefa,sıkıntı, işkencelerle geçirmiştir. Türk'ün Türk'ten başka seveni,dostu olmayacağı yargısı kesin ve kesin doğrudur;tartışılmaz. Ne mutlu Türk'üm diyene... Ne mutlu milli mücadeleyi bilen,okuyan,anlayan ve bu mücadeleyi zafere ulaştıran Atatürk ile silâh arkadaşlarını rahmetle,minnetle ananlara...

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Yücel Bayır 2 hafta önce yorumlandı

Sağolasınız abi Allah razı olsun Yüreğine kalemine sağlık Abi evet Dedem GaziTayfur Dal 'ın ve kapı komşumuz Gazı Şükrü Şenel dedelerimiz nezdinde tüm Şehit ve Gazilerimizi Rahmetle anıyorum.Allah o günleri tekrar yaşatmasın inşAllah .

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

İ.H. ezber 2 hafta önce yorumlandı

Düzeltme, ...anlattığnız...

4 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Mustafa Duman 2 hafta önce yorumlandı

İlk defa duyuyorum, çok etkilendim. Müthiş bir hikaye. Ben bunları neden şimdiye kadar bilmemiş ve bu günlere kadar gelmişiz. Çok yazık, bunları bilmemek büyük bir kayıp. Suç bizdemi yoksa geçmişimizi bize anlatmayan büyüklerimizde mi. Allah mekanlarını cennet eylesin. Bu hikayeleri gelecek nesillere çok iyi anlatmamız gerekir.

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Muammer yakut 2 hafta önce yorumlandı

Düzelme,büyüklerimin tayfur yakut dedem için (askere gitti bir daha dönmedi) söylemleri sehven 93 harbi ile ilintilendirilmiştir..özür

1 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Muammer yakut 2 hafta önce yorumlandı

anlattığınız bu olaya ilaveten şunu söylemeliyim..benim iki tane tayfur dedem vardı, birisi arz ettiğiniz gibi Tayfur dal, bir diğeri de tayfur yakut (kara seferin babası) her iki tayfur dedelerim aynı zamanda bacanaktılar (şeyh ahmedin enişteleri) tayfur yakut dedem 93 harbi denilen savaşta (1878) şehit oldu (askere gitti ve bir daha dönmedi muhtemelen Allahu ekberde kaldı). tayfur dal dedem ise (1915) yine rus işgali denilen savaşta gazi olmuştur. her iki tayfur dedelerimin ortak torunları olmak güzel bir duygu. tüm ceddimize, şehitlerimize, gazilerimize Allah rahmet eylesin mekanları cennet olsun inş..ve bu vesileyle mine ve hasibe abalarımıda rahmet ve minnetle anıyorum.

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

İ.H. ezber 2 hafta önce yorumlandı

Akıcı bir üslupla anlattığım bu hazin dolu olayı Rahmetli Şükrü ağam değirmende , babam , hoca emin.varken anlatırken anlatılmaz bir duygu içimi kaplamıştı.ürperen heyecan veren bir duygu kapladı ruhumu. Küçüktüm. Hiç unutamadım. Çünkü anlatirken baştan sona tüm olayı beden dili , mimikleriyle ve ses tonuyla anlatıyordu. Allah rahmet eylesin. Akıl ve dik duruşuyla, apayrı bir özelliğe sahipti.

4 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Mevlüt Yakut 2 hafta önce yorumlandı

Allah rahmet eylesin mekanları cennet olsun ne zorluklarla bu vatanı kazanıp bizlere devrettiler.

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Fikret yakut 2 hafta önce yorumlandı

Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Köksal KAYA 2 hafta önce yorumlandı

Selamunaleykum Başkanım Kurtuluş Savaşı Ğazisi DEDELERİMİZE ALLAH Rahmet Eylesin. Tüm Şehitlerimizin Rahmetli Olanların Mekanları Cennet tir inşAllah Amin.

2 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Köksal yıldız 2 hafta önce yorumlandı

Allah birdahaki o günleri göstermesin tüm şehitlerimizi va gazilerimize rahmet eylesin

1 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Alaattin ALTINOK 2 hafta önce yorumlandı

Allah rahmet eylesin mekanıları cennet olsun

3 Kişi beğendi.
Kendi Avatarınızın Görünmesi için Üye Olun!

Hasan Fehmi 2 hafta önce yorumlandı

Ya Ne acı günlermiş. Bu kaçış olayını Şükrü ağamdan bire bir dinlemiştim.O nun torınu olmak ayrı bir şereftir. Allah rahmet eylesin

3 Kişi beğendi.