Bugüne denk gelen ölüm yıldönümünde çok aradım ve bekledim hiçbir gazete, etkinlik, tv programı bulamayınca bahsetmek ihtiyacı duydum.
Mekanı cennet olsun.
///
Yazar, mutasavvıf, ideolog daha bir çok ünvanları olan herkesin de kendine göre tanımladığı ve aradığında bir insanda fazlasıyla bulabildiği bir İstanbul hanımefendisi.
Bendeki etkisi ise İstanbul’u, İstanbulluluğu, İnce İstanbulluluğu, İstanbul’u dünüyle yaşadığı dönemle tarih, edebiyat, müzik, tasavvuf, insanların dayanışmaları, yaşayışları, adet, gelenek ve görenekleriyle bütün semtleri olduğu gibi, Boğaziçi, Çamlıca, Kızkulesini her türlü değerleriye anlatışı ve değerlendirmesi insanın kendi hayatında bile ister istemez uymak mecburiyeti bırakıyor.
“ Dünya bir ayna biz güzel olursak dünya da güzel olur” diyen bir düşünce insanı.
///
Özellikle Şehir ve Kent tanımı arasındaki fark tarifi ibretliktir.
Şehir; Medeniyettir, komşuluktur, paylaşmadır, tarihtir, kültürdür...
Kent; Ruhsuz kalabalıklardır.
///
Ayrıca şehir planlamacısı bir aile olarak Samiha Ayverdi, İlhan Ayverdi ve Ekrem Hakkı Ayverdi’ nin planlamasını yaptığı kendi vakıfları Kubbealtı Vakfının da bulunduğu Fatih Fevzipaşa caddesi bu gün hala İstanbul’un en güzel caddelerinden birisidir.
///
SÂMİHA AYVERDİ HANIMEFENDİNİN ÖĞÜTLERİNDEN;
* Ölçün doğruluk olsun, aleyhinde dahi olsa doğruyu söylemekten çekinme.
* Haksız olduğun bir mes’elede, haklı olduğuna kendini inandırmaya çalışma.
* İnsanların kusurlarını gözünde büyütme. Arkadaş, dost, meslektaş ve yakınlarının kabahatlerini değil, meziyetlerini görmeye çalış. Kusurlarını ararsan, onlar da sende arar ve senin bulduğundan fazlasını bulurlar.
* Arabulucu ol, arabozucu olma. İyilik yapmak için fırsat gözle. Bulamazsan icâd et. Zirâ kula hizmet, Hakk’a hürmet ve ibâdettir.
* Kendinden evvel başkalarını düşünmek seviyesine ermeni çok isterim. Bu olmazsa kendin kadar; bu da olmazsa kendine yakın düşünmek de bir nimettir.
* Kararlarında aceleci olma. Hükümlerini teennî ve basîretle vermek bahtiyarlıktır.
* Gayeli ve kararlı adam ol. Gel-geç tabiatlıların ideallerine eriştikleri görülmemiştir. Onun için azimli ve sebatkâr ol ki, tuttuğunu koparasın. Herhangi bir mes’eleyi huşûnetle değil sükûnet ve hoşlukla halletmeyi âdet et. Onun için Resûlullah Efendimiz: “Allah, güzeldir, güzeli sever” buyurmuşlardır.
* Sâkin, mülâyim ve hesâplı konuş. Ağır, kırıcı ve geri dönülmez sözden çekin. Vekârlı ve haysiyetli ol, fakat alıngan olma.
* "Öfke gelir göz karartır Öfke gider, yüz kızartır" diyen, ne doğru söylemiştir. Onun için, sonradan pişmanlık verecek sözden ve hareketten şiddetle kaçın.
* Büyüğe, küçüğe saygılı ol. Hürmet et ki hürmet göresin. Lâtifelerin lâtif olsun. Kalb, Allah’ın nazargâhıdır. Kırmaktan şiddetle sakın.
* Bil ki, para gâye değil vâsıtadır. Eline bu vâsıta bol bol geçtiği takdirde onu hayırlı işlerde kullan.
* Sabırlı ve hazımlı ol. Allah şikâyeti sevmez. Dâima şükret, güçlükleri kolayından al, rahat edersin.
* Evlatlarının bedenleri kadar ruhlarını da besle. Onlar sana Hakk’ın emanetidir. Bu emâneti kurda kuşa kaptırmamaya dikkât et.
* Anana, babana, kardeşine, hâsılı bütün ailene mûti, sâdık ve yardımcı ol. Cenâb-ı Resulullah: “Cennet anaların ayakları altındadır” buyurmuştur. Cenneti yalnız âhiret âleminde aramak, akıllı insan kârı değildir. Dünyada da cennet vardır. Bu, huzur ve kâlb cennetine girmeye çalış.
* Sana korku, ümid veya herhangi bir menfaatle bağlanan dünya dostlarına güvenme. Hak nâmına garazsız, ivazsız dostluğunu arz etmiş olanları ise, kusurları olsa da, bağrına bas, onlardan kopup ayrılma ve kendi kendine; “Benim kusurlarım onlarınkinden çoktur” diyerek hoşgör.
* İnsanlar, kendi hayatları binâsının mimârıdırlar. Bu binâyı kurmak husûsunda gösterecekleri ustalık veya acemilik, onları mes’ud veya bedbaht eyler. Gayret et ki, hayâtını kurarken sana saâdet ve huzur getirecek iyilik, güzellik, hak, hakîkat ve fazîlet malzemesini kullanmak hünerini gösteresin.
* Allah yardımcın olsun.
Sâmiha Ayverdi
///
“Dünya bir ayna, biz güzel olursak dünya da güzel olur”
Her sözü hayata adeta bir anahtar olan muazzam bir hanımefendi.
Her ne kadar “ Bu dünyadan bir Semiha Ayverdi” geçti desem de halen Kubbealtı Vakfı, kitapları ve eserleri ile insana ve insanlığa hizmet ediyor.
Şahsen ben halen öğütlerinden çok faydalanıyorum, aklımda tutmaya çalışıyorum.
İstanbul’u, İstanbulluluğun ne demek olduğunu rahatlıkla ondan öğrendim diyebilirim.
///
Bir büyüğümün fikridir;
“İlim ve zenginlik asaletle birleşmezse birşey değildir”
İşte Sâmiha hocamız ilmi zenginliği asaletinde buluşturan bir değerdi.
Mekanı cennet olsun.
Ernail Koç