Cezayir

Marnia'da (Cezayir) Rautsi Karaca'dan Başbakan Bayar'a mektup, 10.11.1938

"Babamız Atatürk'ün ölüm faciası üzerine, şu anda yüreğim daralarak, en üzgün taziyetlerimi Zâtı Devletlerine yazmama müsaadenizi dilerim. Bu pek büyük kayıp üzerine Şefimiz Atatürk'e veda ederken, duyduğumuz derin üzüntüyü bütün halkımıza iletmenizi de istirham ederim.

(İmza) R. Karaca"236

*

Tlemcen'de Bay . Ghaoutsi'den

TBMM Başkanı Renda'ya mektup, 10.11.1938

"Mösyö, Ekselans Kemal Atatürk'ün ölüm haberi bizi derinden sarstı. Türk Hükümeti katında ve Anavatanımız önünde bizim bu duygularımıza ve derin acılarımıza tercüman olmanızı bütün ailem ve bütün akrabalarım adına istirham ediyorum.

Ata'mızın kaybına bizler de uzaktan uzağa sessizce gözyaşı döküyoruz. —Du Chercle Nati-Essada, Tlemcen-Algârie adresinde (İmza) Chârif Ghaoutsi"238

*

Paris'te Arnavut Chekrezi'den

T.C. Büyükelçisi S. Davada mektup, 10.11.1938

Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Suat Davaz'a birçok yerden birçok başsağlığı mesajı gönderilmişti. Birkaçına değinelim.

Paris'te oturduğu anlaşılan Dr. Constantin A. Chekrezi, 10 Kasım 1938 günü Türkiye Büyükelçisine şunları yazmıştır:

"Güneydoğu Avrupa'nın güç bir durumda bulunduğu şu sırada Büyük Gazi Atatürk'ün zamansız ölümü beni kedere boğdu. O'nun ölümüyle bizim Doğu en büyük adamlarından birini kaybetti. Arnavutluk ise güçlü bir dosttan mahrum kaldı. Gerçekten en yüksek insani değerdeki eserlerinden dolayı, çağdaş devlet adamları içinde benim en çok hayran olduğum adam Büyük Atatürk idi.

*

Avustralya (ANZAC'lar) ANZAC  askeri Yzübaşı Stuart Maclean 'den

T.C. Londra Büyükelçisine mektup, 11.11.1938

Avustralyalı eski Anzac subayları adına Yüzbaşı Stuart Maclean, 11 Kasım günü Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Fethi Okyar'a şu içten mektubu yazmıştır:

"Ekselans, bu mektubu, Avustralya ordusunun birçok eski subayı adına, bizce daha çok Kemal Paşa olarak bilinen Ünlü Öndetiniz Ekselans Kemal Atatürk'ün ölümünü nasıl derin bir üzüntüyle öğrendiğimizi bildirmek ve Büyük Şefinin onarılmaz kaybı dolayısıyla kahraman Türk milletinin acısını paylaşmak arzusuyla yazıyorum.

Osmanlı’nın Kürtleştirdiği  Türkler! Osmanlı’nın Kürtleştirdiği Türkler!

Avustralya Ordusundan olan bizler (...) liderinizin pek iyi temsil ettiği Türk askerinin yiğitliğini, cesaretini ve güler yüzlülüğünü ateş altında tanıyıp öğrendik.

Bu nedenle, Ekselans Atatürk'ün zamansız ölümü üzerine Türk milletinin uğradığı büyük kayıp dolayısıyla, bazı Avustralya11 eski askerlerin derin sempatilerini Cumhurbaşkanınıza ve onun aracılığıyla Türk halkına iletmesini Ekselanslarından rica ederiz "369

Bu duygulu mektuba Büyükelçi Fethi Okyar, aynı içtenlikle karşılık verdi. Dedi ki:

"Sevgili Cumhurbaşkanımız Kemal Atatürk'ün ölümü üzerine, Avustralyalı birçok eski subay adına, onların derin sempatilerini ve başsağlığı dileklerini pek duygulu olarak bildiren 11 Kasım tarihli mektubunuzu büyük bir heyecanla okudum.

*

Azerbaycan

Paris'te Azerbaycan Milli Heyeti Reisi Mir Yakub'dan,

TBMM Başkanı Abdülhalik Renda'ya ve Başbakan

Celal Bayar'a tel, 11.11.1938

"Büyük Dâhimizin vefatları dolayısile, kalpleri parçalanan bütün Azeriler namına, tarihi zafer ve asaletle dolu olan kardeş ulu millete taziyetlerimizi sunarız. Kaybı yalnız Türkiye'ye değil, bütün Azeri Türklerine elîm gözyaşları döktüren Ulu Şef'in tükenmez zaferlerle dolu olan hatıraları kalplerimizde ebediyyen yaşayacaktır. Bugün yabancı hükmü altında inleyen Azerbaycan, bu en büyük mateme bütün varlığı ile iştirake hazırken, zulmün malum vahşi penceleri önünde elim acılarını bile doya doya duymak imkânsızlığı karşısında bulunuyor stop. —Azerbaycan Milli Heyeti Reisi Mir Yakub”371

*

Cezayir

Cezayir Tlemsen Gençliğinden Paris'te

T.C. Büyükelçisi Davaz'a tel, 11.11.1938

"Atatürk'ün amansız kaybını şaşkınlıkla öğrendik. Kardeş milletin büyük acısını paylaşır, Tlemsen gençliği adına hüzünlü taziyetler sunarız. —Bendimered Mohamed”380

*

Güney Afrika

Pretorya İslam Kulübünden

T.C. Başbakanına radyo ile tel, 11.11.1938

"Büyük Müslüman Liderin ölümü dolayısıyla Pretorya Müslüman Kulübünün derin sempatilerini lütfen kabul etmenizi ve müteveffanın yaslı yakınlarına iletmenizi rica ederim. —Moosa"386

*

Güney Afrika'nın Schweizer Reneke İslam Cemaatinden

T.C. Başbakanına radyo ile tel, 11.11.1938

"Atatürk'ün yeri doldurulmaz ölümü dolayısile Türk milletine en derin sempatimizi sunarız. —Güney Afrika Schweizer Reneke İslam Cemaati"387

*

Transvaal İslam Yardım Ligi'nden

T.C. Başbakanı Bayar'a radyo tel, 11.11.1938

"Kemal Atatürk'ün ölümüne derinden üzülmüş olarak, en samimi taziyetlerini sunarız. —Spring, Transvaal İslam Yardım Ligi"388

*

Render'de Molvi Ebrahim'den

T.C. Başbakanına radyo tel, 11.11.1938

"Render Müslümanları, İslam dünyası için bir felaket olan Kemal Atatürk'ün ölümünden dolayı son derece üzgündürler.

Müteveffaya Allah rahmet eylesin. —Molvi Ebrahim"389

Editör: Kerim Öztürk